Το Εγχείρημα των Μουσών / The Muses Project




Ένας Διάλογος ανάμεσα στην 
Τέχνη και την Επιστήμη
Εκθεσιακή Πρόταση του 
Μεγακλή Ρογκάκου
Για 9 Επιμελητές & 27 Καλλιτέχνες
A Discourse between 
Art and Science
Exhibition Proposal by 
Megakles Rogakos
For 9 Curators and 27 Artists




Δ ε λ τ ί ο   Τ ύ π ο υ

Ο Σύνδεσμος Υποτρόφων Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη Ελλάδας σε συνεργασία με το Σπίτι της Κύπρου - Μορφωτικό Γραφείο της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, παρουσιάζουν την έκθεση Το Εγχείρημα των Μουσών - Ένας Διάλογος ανάμεσα στην Τέχνη και την Επιστήμη η οποία βασίζεται σε μία εικαστική πρόταση του Μεγακλή Ρογκάκου για 9 επιμελητές και 27 καλλιτέχνες.
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017 και ώρα 20:00 στο Σπίτι της Κύπρου, Οδός Ξενοφώντος 2Α, Πλατεία Συντάγματος, Αθήνα. Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό έως τις 10 Μαρτίου 2017.
Αντανακλώντας την προϊστορική περίοδο ακμής τους, οι εννέα μούσες παρέμειναν συνδεδεμένες με τα παραδοσιακά αντικείμενά τους. Καθώς οι τέχνες και οι επιστήμες εξελίχθηκαν μέσα στους αιώνες, οι μούσες έγιναν μάλλον εμβληματικές της γενικής ικανότητας του ανθρώπου να μελετήσει και να ερευνήσει. Ως εκ τούτου, Το Εγχείρημα των Μουσών εμπνέεται από την αρχαία ποικιλία τους για να φέρει τις εικαστικές τέχνες σε γόνιμο διάλογο με τα ακόλουθα 9 πεδία της επιστημονικής μελέτης στη σειρά με την οποία οι εν λόγω θεότητες εμφανίζονται στη Σαρκοφάγο των Μουσών (π. 125) του Μουσείου του Λούβρου - Κλειώ, μούσα της ιστορίας με τη φυσική / χημεία· Θάλεια, μούσα της κωμωδίας με τη κοινωνιολογία / σπουδές φύλου· Ερατώ, μούσα της λυρικής ποίησης με την επιστήμη υπολογιστών· Ευτέρπη, μούσα της μουσικής με τη γεωμετρία / μαθηματικά· Πολύμνια, μούσα των ύμνων με τη βιολογία / ιατρική· Καλλιόπη, μούσα της επικής ποίησης με τις οικονομικές & πολιτικές επιστήμες· Τερψιχόρη, μούσα της όρχησης και της χορωδίας με τη γεωγραφία / γεωλογία· Ουρανία, μούσα της αστρονομίας και της αστρολογίας με την αστρονομία· και Μελπομένη, μούσα της τραγωδίας με την ανθρωπολογία / εθνοτικές σπουδές.
Στο πλαίσιο της έκθεσης ο Δρ Ρογκάκος επιβλέπει 9 επιμελητές και 27 καλλιτέχνες. Ανταποκρινόμενοι στους σκοπούς του Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη, η έκθεση ενθαρρύνει την επικοινωνία μεταξύ των υποτρόφων και ενδυναμώνει τα κοινά επιστημονικά, επαγγελματικά και κοινωνικά ενδιαφέροντά τους.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της έκθεσης κάθε ένας από τους 9 επιμελητές ανέλαβε την ευθύνη να φωτίσει μία διαφορετική επιστήμη με 3 διαφορετικούς καλλιτέχνες της επιλογής του - η Χριστιάνα Καζάκου τη φυσική / χημεία με τους Γιάννη Κρανιδιώτη, Γιάννη Μελανίτη, Γιώργο Τσεριώνη· ο Κωνσταντίνος Β. Πρώιμος την κοινωνιολογία / σπουδές φύλου με τους Γιώργο Αναστασάκη, Λαμπρινή Μποβιάτσου και Πέτρο Ξενάκη· ο Θανάσης Μουτσόπουλος την επιστήμη υπολογιστών με τους Νεφέλη Δημητριάδη, Μάνθο Σαντοριναίο και Κωστή· η Λίνα Τσίκουτα τη γεωμετρία / μαθηματικά με τους Βάσω Γκαβαϊσέ, Νίκο Μακαρούνα και Άγγελο Σκούρτη· ο Αλέξιος Παζαχαρίας τη βιολογία / ιατρική με τους Απόστολο Καραστεργίου, Χαράλαμπο Κουρκούλη και Πάολα Παλαβίδη· η Λουίζα Καραπιδάκη τις οικονομικές & πολιτικές επιστήμες με τους Γιάννη Αδαμάκη, Έλενα Παπαδημητρίου και Ελένη Τζάτζαλος· η Μπία Παπαδοπούλου τη γεωγραφία / γεωλογία με τους Έρση Βενετσάνου, Κώστα Βρούβα και Έρση Χατζηαργυρού· ο Ιωάννης Ν. Αρχοντάκης την αστρονομία με τους Αλέξανδρο Δημητριάδη, Αντωνία Παπατζανάκη και Δημήτρη Τράγκα· και ο Γιώργος Μπουρογιάννης την ανθρωπολογία / εθνοτικές σπουδές με τους Ανδρέα Κοντονή, Νόρα Όκκα και Χριστίνα Σγουρομύτη.
Το Εγχείρημα των Μουσών δίδει μία ευκαιρία να ανανεώσουμε την προσοχή στις αρχαίες ελληνικές θεότητες, να εξερευνήσουμε τη σχέση τέχνης κι επιστήμης, καθώς και να γνωρίσουμε πώς η σύγχρονη τέχνη αντεπεξέρχεται σε αυτή την ενδιαφέρουσα συνθήκη. Επομένως, χαιρετίζουμε την παρούσα έκθεση ως μία άξια ευκαιρία να ενστερνιστούμε την ανάγκη για διεπιστημονική συνεργασία και διάλογο σήμερα.

Ο κατάλογος της έκθεσης, σχεδιασμένος από το εργαστήριο Design Bond, εικονογραφεί πλήρως τα 27 έργα με εισαγωγή από τον επιβλέποντα επιμελητή και σχόλιο για κάθε έργο από τους αντιστοίχους επιμελητές. Λαμβάνοντας υπόψη την έκκλησή του σε ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό, το κείμενο στον κατάλογο είναι σε δύο γλώσσες – ελληνικά και αγγλικά

• Πληροφορίες Κοινού
Χώρος: Σπίτι της Κύπρου - Μορφωτικό Γραφείο της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα.
Διεύθυνση: Οδός Ξενοφώντος 2Α, Πλατεία Συντάγματος, 10557 Αθήνα.
Εγκαίνια: Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017, στις 20:00 έως 22:30.
Διάρκεια Έκθεσης: 9 Φεβρουαρίου - 10 Μαρτίου 2017.
Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα και Τετάρτη 10:00-18:00 | Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00-15:00.
Συντονισμός: Μαρία Ραγιά, Μορφωτική Λειτουργός.
Ιστότοπος ανακοίνωσης έκθεσης: www.spititiskyprou.gr/nea-anakinosis/
Διοργάνωση:
Σύνδεσμος Υποτρόφων Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη Ελλάδας
Οδός Φραγκοκκλησιάς 9, Μαρούσι, GR 15125, +30 210 6165 207
, info@leventis-scholars.gr / www.leventis-scholars.gr

Σπίτι της Κύπρου - Μορφωτικό Γραφείο της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα
Οδός Ξενοφώντος 2Α, Πλατεία Συντάγματος, GR 10557, +30 210 3734 934,
spiticy@otenet.gr / www.spititiskyprou.gr

.

4
ΕΥΤΕΡΠΗ
Μούσα της Μουσικής
Γεωμετρία / Μαθηματικά
Επιμέλεια: Λίνα Τσίκουτα, MA, PhD
Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης,
Αθήνα
4
EUTERPE
Muse of Music
Geometry / Mathematics
Curator: Lina Tsikouta, MA, PhD
Curator of the National Gallery,
Athens
.



● Άγγελος Σκούρτης
(Πάτρα, γ. 1949).
Μέσα από τα Μάτια του Δανιήλ, 2015-2016. 
Γραφίτης, μάλλινη κλωστή 200x180εκ


● Βάσω Γκαβαϊσέ
(Αθήνα, γ. 1973).
Λύχνος 7, 4, 5, 2015-2016.
Χαρτί και φιλμ 90x192εκ
 
● Νίκος Μακαρούνας

(Ελευσίνα, γ. 1964).
 Είμαστε όλοι φτιαγμένοι από άστρα, 2016. 
 Ακρυλικό σε ξύλο 140x180εκ

.


 Η Βάσω Γκαβαϊσέ, από την περίοδο ακόμη των σπουδών της στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και τη διπλωματική της στην αποφοίτηση του 1998, καταπιάστηκε και ασχολήθηκε συστηματικά με τη γεωμετρική ζωγραφική. Την προτίμηση και την αδυναμία της αυτή την εξελίσσει και η αισθητική έρευνά της καταλήγει πάντα σε νέες προτάσεις με μία συστηματική, στοχευμένη, εξελικτική πρόταση, η οποία βασίζεται στις προηγούμενες αναζητήσεις, προχωρώντας πάντα σε νέες, προσωπικές, ανανεωμένες λύσεις.
Το τρίπτυχο έργο Λύχνος, της έκθεσης των Μουσών, παρουσιάζει γεωμετρικά ανάγλυφα με αυστηρά γεωμετρικά σχέδια, τρίγωνα, πολύγωνα, πυραμοειδή σχήματα με έντονα τα οξυκόρυφα στοιχεία. Οι αυστηρά πειθαρχημένες γεωμετρικές κατασκευές με τα ποικίλα ανάγλυφα προσδίδουν βάθος και αίσθηση μίας κίνησης, ενώ μας μεταφέρουν νοητά σε ένα πλανητικό σύμπαν. Κατασκευαστικά οι συνθέσεις, με απόλυτη συμμετρία και εκτροπές αλλά και αναπάντεχες γεωμετρικές συναθροίσεις, δημιουργούνται από την ιδιαίτερη χρήση του χαρτιού και την επικάλυψη με ένα μεταλλικό φιλμ. Το μεταλλικό στοιχείο μοιραία δημιουργεί αντανακλάσεις και το φως προσλαμβάνει κυρίαρχο ρόλο, παιχνιδίζοντας με την υλικότητα των στοιχείων.
Η ίδια θεωρεί πως τα έργα της βασίζονται στη λογική και γεωμετρική δομή, ενώ σε δεύτερο επίπεδο κινητοποιούνται οι αισθήσεις από την ύλη και την επίδραση του φωτός. Τα εγκεφαλικά μοτίβα προσδίδουν μία πνευματικότητα και η ευρηματικότητά της στη σύλληψη, σύνθεση και εκτέλεση απελευθερώνει το έργο από την τυπική απόδοση της γεωμετρίας, συνδυάζοντας τη λογική με το ψευδαισθησιακό στοιχείο, τις αινιγματικές, συχνά αναπάντεχες διατυπώσεις με τις δομικές αλληλουχίες του χώρου και του χρόνου, του βάθους, του όγκου των σχημά- των και των σωμάτων, του φωτός και της αντανάκλασης
Οι συνθέσεις της και η όλη της έρευνα, σε τεχνικό, αισθητικό και δομικό επίπεδο, συνεχίζουν την παράδοση μίας κονστρουκτιβιστικής διάστασης με απόλυτα προσωπική έκφραση. Η Γκαβαϊσέ αποκαλύπτει πως η απαρχή της δημιουργίας της στηρίζεται στα Στερεά του Πλάτωνα, τα οποία ονομάστηκαν έτσι επειδή μελετήθη- καν στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Έτσι, το τετράεδρο σχηματίζεται από τρίγωνα και συμβολίζει τη φωτιά, το εξάεδρο δημιουργείται από τετράγωνα και συμβολίζει τη γη, το οκτάεδρο αποτελείται από τρίγωνα και συμβολίζει τον αέρα, το δωδεκάεδρο απαρτίζεται από πεντάγωνα και συμβολίζει τον αιθέρα, ενώ το εικοσάεδρο σχημα- τίζεται από τρίγωνα και συμβολίζει το νερό. Η Γκαβαϊσέ βυθίζεται στην έρευνα, τη γνώση, τη φιλολογία και τη φιλοσοφία γύρω από τα πέντε πολύεδρα, τα οποία ενσωματώνει στις εμπνευσμένες συνθέσεις της. Τα Στερεά συμβόλιζαν τα δομικά στοιχεία του σύμπαντος, και αυτό το έχει πετύχει η καλ λιτέχνις στην απόδοση αυτής της συμπαντικής αίσθησης, των αιωρούμενων σωμάτων, του μέρους και του όλου.
Τα τρία γεωμετρικά ανάγλυφα δημιουργούν έναν συμπαντικό, σκοτεινό χώρο με βάθος, στον οποίο τοποθετούνται ποικίλα τριγωνικά, πυραμοειδή, οξυκόρυφα, πολυεδρικά φωτεινά σχήματα, τα οποία δημιουργούν ρυθμούς προσδίδοντας κίνηση μέσα από τη διατακτική συνέχεια της ύπαρξής τους. Ταυτόχρονα περιβάλλονται από μικρά ανεξάρτητα, αιωρούμενα τρίγωνα ή πολύεδρα, τα οποία ξεφεύγουν από τη γραμμική συνεχόμενη σειρά, σαν πινελιές αυθύπαρκτες στο συμπαντικό σύνολο. Η διαδοχή και η συνέχεια της γραμμικής διάτα- ξης περνά από τη μία σύνθεση στην άλλη, όπως συμβαίνει στο μεσαίο και το δεξιό τμήμα του τριπτύχου, δημιουργώντας μία έντονη φωτεινή διαγώνιο.
Η μεταλλική φωτεινότητα των επιφανειών, εξ ου και ο τίτλος «Λύχνος», από το φως που διαχέεται, προσδίδει μία ψυχρή ένταση, εντείνοντας τη σχέση χώρου και χρόνου, ενισχύοντας την αινιγματική διάσταση της σύνθεσης, προσθέτοντας, τέλος, μία αναπάντεχη πνευματικότητα στο σύνολο.
Η μαγεία του έργου κινεί το ενδιαφέρον, ακόμη και στους αδαείς και απαίδευτους θεατές, σε σχέση με βασικές αρχές της γεωμετρίας και των μαθηματικών. Η συμμετρία, η τελειότητα, το βάθος, το φως και η σκιά, το μέρος και το όλον, το συμπαντικό στοιχείο και τα ανάγλυφα γεωμετρικά σχήματα, στα επιμελώς εκτελεσμένα ανάγλυφα, διεγείρουν το συναίσθημα σε ειδικούς και μη.
Λ.Τ. 
 Even from the period of her studies at the Athens School of Fine Arts and her graduation thesis in 1998, Vasso Gavaisse grappled and systematically dealt with geometric painting. She develops this preference and predilection and her aesthetic research always leads to new proposals with a systematic, targeted, evolutionary proposal, which is based on previous investigations, always moving into new, personal, renewed solutions.


The triptych work Link, of the Muses exhibition, presents geometric reliefs with strict geometric patterns, triangles, polygons, pyramidal shapes with strong pointed elements. The strictly disciplined geometric constructions with the various reliefs add depth and a sense of movement, while carrying us mentally in a planetary universe. In terms of construction, the compositions’ absolute symmetry and aberrations and their unexpected geometric assemblages are created by the distinct use of the paper and the coating with metal film. The metal element inevitably creates reflections and the light takes on a dominant role, frolicking with the materiality of the elements.


She herself believes that her works are based on logic and geometric structure, while at a second level the senses are mobilized from matter and the effect of light. The cerebral patterns impart a spirituality and her ingenuity in the conception, composition and execution liberates the work from the typical rendering of geometry, combining the logic with the hallucinatory element, the enigmatic, often unexpected formalities with the structural sequences of space and time, depth, volume of the shapes and the bodies, light and reflection.

Her compositions and her whole research on a technical, aesthetic and structural level continue the tradition of a constructivist perspective with a completely personal expression. Gavaisse reveals that the beginning of creation is based on Plato’s Solids, which are named as such because they were studied in Plato’s Academy. Thus, the tetrahedron is formed by triangles and symbolizes the fire, the hexahedron is generated by the squares and symbolizes the earth, the octahedron consists of triangles and symbolizes the air, the dodecahedron is composed of  pentagons  and  symbolizes the ether, while the icosahedron is formed by triangles and symbolizes the water. Gavaisse is immersed in the research, the knowledge, the literature and the philosophy concerning the five polyhedra, which she incorporates in her inspired compositions. The Solids symbolized the building blocks of the universe, and this is achieved by the artist in the rendering of this universal sense, of the suspended bodies, of the part and the whole.


The three geometric reliefs create a cosmic, dark space with depth, in which various triangular, pyramidal, pointed, multi- faceted bright shapes are placed, which create rhythms imparting motion through the injunctive continuity of their existence. At the same time they are surrounded by small independent, floating triangles or polyhedra, which stray beyond the linear consecutive order, as self-contained brushstrokes in the universal whole. The succession and continuity of the linear array is passed from one composition to another, as in the middle and the right part of the triptych, creating an intense luminous diagonal.

The metallic brightness  of  surfaces,  hence  the  title "Link," caused by the diffused light, gives a cold intensity, intensifying the space and time relationship, enhancing the enigmatic dimension of the composition, finally adding an unexpected spirituality to the whole.

The mystique quality of the work sparks the interest even of viewers who know nothing about the basic principles of geometry and mathematics. The symmetry, the perfection, the depth, the light and the shadow, the part and the whole, the universal element and the carefully executed geometric shapes in relief arouse the emotion of specialists and the lay public.
L.T.

.


Λύχνος/ Link 7
Λύχνος/ Link 4
Λύχνος/ Link 5
.
The Muses Project - House of Cyprus, 2017
.